Πριν από πολλά χρόνια, κάπου στα είκοσι θα ήμουν, ένας ιδιαίτερα ευφυής και καλλιεργημένος φίλος συνήθιζε να με προκαλεί πάνω σε θέματα που απαιτούσαν ζόρικη επιχειρηματολογία, για ν’ απολαμβάνει τη δυσκολία μου ν’ αντιπαρατεθώ. Μια φορά, ως προϋπόθεση για να ξεκινήσουμε οποιαδήποτε συζήτηση, μου ξεκαθάρισε ότι πρέπει πρώτα να παραδεχτώ ότι η κάθε μας ενέργεια έχει στόχο την προσωπική μας ευχαρίστηση. Φυσικά δεν δυσκολεύτηκε να τεκμηριώσει πως, όντως, έτσι είναι, αφού ακόμα και οι πράξεις αλτρουισμού πρωτίστως εμάς ικανοποιούν, έστω κι αν η ικανοποίηση αυτή περνά μέσα από τον άλλον. Δεν νομίζω πως είναι δική του η θεωρία, αλλά εκτός κι αν είσαι λειτουργός προηγμένης επιστήμης ή φιλοσοφίας, καμιά θεωρία δεν είναι δικιά σου. Δικές μας όμως είναι όλες οι θεωρίες που ζυμώνονται μέσα μας.

Το κείμενο που ακολουθεί είναι από τα πιο δύσκολα που έχω γράψει ποτέ. Κι αυτό γιατί έπρεπε να βρει τρόπο να ξεφύγει από ένα τετριμμένο μοτίβο: Ένας αγώνας που ξεκινά με κέφι, μετά η αναποδιά, μετά ο ηρωικός αθλητής που βρίσκει το κουράγιο και, φυσικά, δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια, αλλά, αντίθετα, ξεπερνά τον εαυτό του και τραβά για την προσωπική του νίκη. Η θεματική αυτή μονοτονία επαναλαμβάνεται ενοχλητικά, ακόμα και σε πολλά δικά μου γραπτά. Ελπίζω ότι η νεαρή φίλη που θα χρησιμοποιήσω στην αρχή σε συνδυασμό με καμιά 200αριά άτομα που θα χρησιμοποιήσω στο τέλος να κάνουν τη διαφορά.

Το βουνό δεν έχει εποχές. Μάλλον πρέπει το γράψω 100 φορές στο χαρτί, όπως ήταν παλιά η τιμωρία. Γιατί καμιά τιμωρία δεν είναι χειρότερη από το να είσαι ανυπεράσπιστος στα στοιχεία της φύσης και να ξέρεις ότι ακόμα κι αν όλα πάνε καλά, αν δεν πάθεις υποθερμία, ψύξη, κράμπα ή δεν ξέρω γω τι, μπορεί να το πάθει ο διπλανός σου, κι εσύ που φλόμωσες τόσο κόσμο με συμβουλές και νουθεσίες, να κάθεσαι σαν κούτσουρο και να κοιτάς χωρίς να μπορείς να προσφέρεις το παραμικρό. Και να που συνέβη, δηλαδή.

Πάλι παρέα με τους τελευταίους αθλητές πηγαίνουμε. Πολύ συχνά μου συμβαίνει αυτό τελευταία. Για ν’ αποδεχτώ την κατάσταση έχω αναπτύξει μια βολική, αλλά εύλογη θεωρία. Οι αθλητές παρόμοιων δυνατοτήτων όπως εμείς προτιμούν ευκολότερους αγώνες. Δεν εξηγείται αλλιώς. Στο Ζαγόρι υπήρχε μια ολόκληρη ώρα διορίας μετά τον τερματισμό μας, ωστόσο λίγοι εμφανίστηκαν μετά από μας. Στον Όρλιακα, ακόμα χειρότερα, μόνο τέσσερις χώρεσαν στην ώρα αυτή. Και στο Παγγαίο, επίσης, μόνο ένα μικρό τμήμα αθλητών την χρειάστηκε. Η μεγάλη πλειοψηφία, ως συνήθως, τερμάτισε πριν.

Πριν από αρκετά χρόνια βρέθηκε στην Καβάλα ο γνωστός εικαστικός, Κώστας Τσόκλης, για μια παρουσίαση του έργου του. Κάπου προς το τέλος της βραδιάς, στα πλαίσια συνομιλίας με το κοινό, ειπώθηκε ίσως η πιο σοφή κουβέντα ή τουλάχιστον αυτή που μου προκάλεσε τον περισσότερο προβληματισμό. Σε μια αποστροφή του λόγου του ο καλλιτέχνης αναρωτήθηκε: “Τι να την κάνεις την τέχνη, όταν έχεις στην αγκαλιά σου την γυναίκα που αγαπάς;”