Είναι όμως κάτι απλό να είσαι εθελοντής σε σταθμό αγώνα; Αν είσαι ήδη αθλητής, έχεις την εμπειρία μιας και έχεις νιώσει ακριβώς τι χρειάζεσαι από έναν σταθμό και τους εθελοντές του. Αν δεν συμμετέχεις αγωνιστικά στο ορεινό τρέξιμο, αλλά θέλεις να προσφέρεις, ξεκινάς από μια διαφορετική αφετηρία αλλά μέσες άκρες παρόμοια πράγματα ισχύουν. Η δουλειά του εθελοντή είναι πολύ σοβαρή και μπορεί να εξελιχτεί σε πολύτιμη βοήθεια ή μεγάλη απογοήτευση για τον αθλητή και την διοργάνωση. Υπάρχουν σημαντικές αλληλεπιδράσεις τόσο με τους αθλητές, όσο και με τους υπόλοιπους εθελοντές και κυρίως τον Τεχνικό Διευθυντή του αγώνα, τις οποίες θα προσπαθήσουμε να αναλύσουμε στο σημερινό άρθρο. Ταυτόχρονα, είναι πολύ θετικό να έχει κατά νου ο υποψήφιος εθελοντής και ένα πλαίσιο καλών πρακτικών, που θα τον βοηθήσουν στο δύσκολο έργο που έχει αναλάβει και θα τον διευκολύνουν να χαρεί την σημαντική προσφορά του.

Πλαίσιο καλών πρακτικών:

1. Καταρχάς πρέπει να θέλεις πραγματικά να συμμετέχεις και να βοηθήσεις ως εθελοντής. Να το επιθυμείς βαθιά μέσα σου, να θέλεις να προσφέρεις με όλη σου την καρδιά. Έτσι θα κάνεις ακόμη καλύτερα την δουλειά που θα σου ανατεθεί, και να ξέρεις ότι όσο περισσότερο πάθος δείχνεις για την βοήθεια που προσφέρεις, τόσο περισσότερη ικανοποίηση θα έχεις ότι πρόσφερες σε αυτό που όλοι αγαπάμε. Ο αθλητής από την άλλη έχει αισθητήριο, και καταλαβαίνει αν κάποιος προσφέρει έτσι απλά επειδή είναι της μόδας ή επειδή θέλει να βοηθήσει πραγματικά. Να είστε σίγουροι, ότι θα του δώσετε τρομερή δύναμη για να συνεχίσει την προσπάθεια του και θα σας είναι ευγνώμων γι’ αυτό.

2. Μελέτησε προσεκτικά τα πάντα που αφορούν τον αγώνα, τόσο για την διαδρομή – τουλάχιστον κοντά στο σημείο που θα βρίσκεσαι – όσο και για τις καιρικές συνθήκες  που πιθανόν θα υπάρχουν. Πάρε μαζί σου νερό και φαγητό, ιδιαίτερα αν επανδρώνεις απομονωμένο και πολύωρο σταθμό. Μην ντυθείς σαν αθλητής – διότι θα παγώσεις – αλλά να σκέφτεσαι σαν αθλητής, γνωρίζοντας τις χρονικές “πόρτες” , κρίσιμα τηλέφωνα και όλες τις πληροφορίες που μπορεί κάποια στιγμή να σου χρειαστούν. Αν έχεις απορίες ρώτησε έγκαιρα τον Τεχνικό Διευθυντή του αγώνα διότι κατά την διάρκεια της κούρσας είναι δύσκολο να τον προσεγγίσεις μιας και θα τρέχει συνεχώς σε διάφορα σημεία της διαδρομής.

3. Κάθε σταθμός έχει έναν υπεύθυνο. Τον συμβουλεύεσαι και φυσικά ακολουθείς τις εντολές του. Του ζητάς να σε κατατοπίσει στα καθήκοντα σου και συνεργάζεστε όσο καλύτερα γίνεται ώστε να φέρεται σε πέρας το έργο που αναλάβατε. Γενικά όλο το προσωπικό του σταθμού πρέπει να δρα ως ομάδα. Η συνεργασία φέρνει τα καλύτερα αποτελέσματα πάντα!

4. Απέκτησε οικειότητα με τα πράγματα που θα προσφέρει ο σταθμός, ακόμη και αυτά που μάλλον δεν θα χρειαστούν αλλά αν χρειαστούν πρέπει να τα έχεις γρήγορα στην διάθεση σου (φάρμακα, επιδέσμους, almora κτλ..). Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να φτάσει αθλητής στα τελευταία χιλιόμετρα ενός ultra σε σταθμό σε άσχημη κατάσταση, να ζητήσει κάτι επείγον και να ψάχνετε να το βρείτε εκείνη την ώρα.

5. Μην φοβάστε να πάρετε πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα σε στιγμές που χρειάζονται γρήγορες αποφάσεις, αλλά πρώτα να έχετε εξαντλήσει όλα τα περιθώρια επικοινωνίας με τον Τεχνικό Διευθυντή του αγώνα και όποιον άλλον είναι σε ανώτερη θέση από εσάς.

6. Τελειώνοντας την πολύτιμη δουλειά και πριν την αποχώρηση από τον σταθμό μαζεύετε ΤΑ ΠΑΝΤΑ και ιδίως τα σκουπίδια σε απόσταση μερικών δεκάδων μέτρων από τον σταθμό, ώστε να παραδοθεί το σημείο σε καλύτερη κατάσταση από ότι ήταν πριν στηθεί ο σταθμός. Ναι, μαζέψτε και σκουπίδια που δεν είναι του αγώνα, μιας και η εθελοντική προσφορά σε μια δραστηριότητα στην φύση σημαίνει ότι έχετε αυξημένη ευαισθησία για περιβαλλοντικά θέματα.

Η αλληλεπίδραση με τους αθλητές

1 Πολλές φορές οι αθλητές – ιδιαίτερα σε μεγάλους και δύσκολους αγώνες – μπορεί να γίνουν “δύσκολοι” στην συμπεριφορά, απότομοι και ίσως αγενείς. Μην απαντήσετε, και προσπαθήστε ευγενικά να ξεπεράσετε το πρόβλημα. Το μυαλό θολώνει και η σωστή κρίση μειώνεται μετά από 100 ή 160 χιλιόμετρα τρέξιμο. Αν μιλάμε όμως για κάποιες ακραίες καταστάσεις και συμπεριφορές, πράξτε ακριβώς ότι λένε οι κανονισμοί του αγώνα, σε συνεννόηση με τον Τεχνικό Διευθυντή.

2. Προσπάθησε να εμψυχώνεις τους αθλητές. Ιδιαίτερα στα τελευταία στάδια δύσκολων αγώνων, ένα χειροκρότημα, ένα χαμόγελο και μια ενθάρρυνση βοηθάνε πάρα πολύ. Οι αγώνες ορεινού τρεξίματος δεν έχουν από την φύση τους πολλούς θεατές, και οι αθλητές είναι εξοικειωμένοι με την ιδέα της απομόνωσης, αλλά στην φάση της μεγάλης κόπωσης, της αϋπνίας ή του πόνου χρειάζονται υποστήριξη … άλλωστε οι εθελοντές είναι μερικές φορές οι μόνοι άνθρωποι που θα συναντήσουν για πολλά χιλιόμετρα.

3. Ο αθλητής που μπαίνει στον σταθμό συνήθως είναι σε μια “θολωμένη” κατάσταση που δεν μπορεί πολλές φορές  - ιδιαίτερα σε υπεραποστάσεις – να “μαντέψει” τι θέλει. Καλό θα ήταν να έχεις όλα τα πράγματα που προσφέρει ο σταθμός σε εμφανές σημείο, ώστε να τα “σκανάρει” με το βλέμμα του και να επιλέξει. Ρώτησε τον τι επιθυμεί και από την απάντηση του θα καταλάβεις αν θέλει κάτι γλυκό, αλμυρό κτλ.. Γίνε λίγο “μαμά” του αθλητή. Είσαι το μόνο άτομο στο συγκεκριμένο σημείο που μπορείς να καταλάβεις αν έχει πρόβλημα.

4. Βοήθησε όσο μπορείς στα γεμίσματα μπουκαλιών και υδροδοχείων, στο άνοιγμα drop-bag, στο σερβίρισμα των αθλητών. Θυμάμαι πριν μερικά χρόνια στο ADVENDURUN 100 miler, τους εθελοντές στο Κρούσοβο και την βοήθεια που μου πρόσφεραν. Είχαμε ξεπαγιάσει, έριχνε χιόνι και είχε φοβερό κρύο με αποτέλεσμα να μην μπορώ να λύσω τα κορδόνια μου λόγω παγωμένων δακτύλων, ενώ η βαζελίνη και η κρέμα για τα πόδια είχανε παγώσει στα σωληνάρια! Αν δε ήταν οι άνθρωποι του σταθμού να αρπάξουν γρήγορα τα σωληνάρια και να τα ζεστάνουν στην φωτιά, καθώς και να με βοηθήσουν να αλλάξω παπούτσια γρήγορα θα είχα πρόβλημα…

5. Μάθε τα πάντα που μπορεί να σε ρωτήσει ο αθλητής, απόσταση από τον επόμενο σταθμό, τι ώρα είναι, αν και τι χρονικές «πόρτες» έχει μπροστά του, που θα βρει γιατρό με βάση τον σχεδιασμό, πόσο μακριά είναι τα drop-bags αλλά και ο τερματισμός … η βοήθεια σου θα είναι πολύτιμη. Επίσης, μην του πεις ψέματα για να τον βοηθήσεις νομίζοντας ότι θα νιώσει καλύτερα. Αν ο τερματισμός είναι 10 χιλιόμετρα μακριά και του πεις ότι είναι 5 για να νιώσει καλύτερα, καλύτερα να μην βρεθείς δίπλα του όταν το καταλάβει … υπάρχουν αθλητές που εγκατέλειψαν αγώνα λόγω ψυχολογικής κατάρρευσης από τέτοιες αιτίες. Βέβαια να μην είσαι και απόλυτα ειλικρινής αν σε ρωτήσει πως σου φαίνεται και είναι χάλια … προσπάθησε να τον ενθαρρύνεις και όχι να τον απογοητεύσεις!

Αλληλεπίδραση με τον Τεχνικό Διευθυντή του αγώνα:

Αν εξαιρέσουμε το περίφημο Barkley όπου δεν νομίζω να υπάρχει καμία αλληλεπίδραση με τον Gary Cantrell που διευθύνει τον αγώνα, στους υπόλοιπους αγώνες ανά τον πλανήτη θα χρειαστεί να επικοινωνήσετε και να συνεργαστείτε με τον βασικότερο οργανωτικό κρίκο, τον Τεχνικό Διευθυντή που είναι ο υπεύθυνος για την σχεδίαση και την σωστή εκτέλεση του αγώνα.

1. Καταρχάς, αν μπορείτε να εκτελέσετε τα καθήκοντα σας και ταυτόχρονα να δώσετε και ένα χέρι βοηθείας σε άλλα πράγματα, σε στιγμές που ο Τεχνικός Διευθυντής έχει “πελαγώσει” κάντε το. Θα το εκτιμήσει σίγουρα. Μην αμελήσετε όμως τις δικές σας προτεραιότητες!

2. Μην φανείτε άπληστοι. Μπορεί όντως με την εθελοντική εργασία σας να αποκομίσετε κάποια δώρα (μπλουζάκια, σακίδια, δωρεάν συμμετοχή στον επόμενο αγώνα κτλ.) αλλά μην τα ζητήσετε αμέσως μόλις φτάσετε στην περιοχή για τον αγώνα. Θα δώσετε άσχημη εικόνα.

3. Να είστε συγκαταβατικοί σε δύσκολες στιγμές. Αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα μπορεί ο Τεχνικός Διευθυντής να είναι φοβερά απασχολημένος και αγχωμένος και να μην δίνει σημασία σε πιο επουσιώδη πράγματα. Δεν θα έχει κάτι μαζί σας, απλά ιεραρχεί τις προτεραιότητες από ένα άλλο επίπεδο επειδή έχει την συνολική εικόνα του αγώνα. Ίσως να χρειάζεται και βοήθεια…επίσης την ώρα του αγώνα ίσως και να μην σας δίνει σημασία μιας και έχει άπειρα πράγματα που θέλουν λύση, μην τον παρεξηγήσετε.

4. Μπορεί να έχετε διαφορετική άποψη για κάποια ζητήματα που προέκυψαν από τον Τεχνικό Διευθυντή. Του το αναφέρετε, αλλά λειτουργείτε όπως σας πει αυτός, γιατί έχει το γενικό πρόσταγμα και την συνολική ευθύνη του αγώνα.

Οι εθελοντές είναι ένας από τους βασικότερους κρίκους για την πραγματοποίηση ενός αγώνα τρεξίματος, είτε στην άσφαλτο είτε στο βουνό. Η βοήθεια που προσφέρουν είναι πολύτιμη και ο ενθουσιασμός τους μπορεί να δώσει φτερά στον κουρασμένο αθλητή. Για τους ίδιους αποτελεί μια εμπειρία ζωής, και μια συμμετοχή στο αγωνιστικό τρέξιμο χωρίς την πίεση που θα ένιωθαν αν έτρεχαν οι ίδιοι στον αγώνα. Όλοι, και φυσικά και εμείς οι αθλητές, πρέπει να περάσουμε κάποια στιγμή από αυτό το “στασίδι”, ώστε να προσφέρουμε τόσο στο ορεινό τρέξιμο όσο και στην ίδια την αλληλεπίδραση μας με την φύση…

“The best way to find yourself is to lose yourself in the service of others.” – M. Gandhi

Δημήτρης Τρουπής