Ο παράγοντας Χ είναι ένα συναίσθημα που ανήκει στην  δεύτερη κατηγορία, από τις δύο που ανέφερα παραπάνω, και δεν είναι άλλος από το θυμό. Το «βάφτισα» έτσι επειδή όταν ξεφεύγει, παραμονεύει το Χάος μέσα μας.  Ο θυμός, αν και είναι ένα φυσιολογικό, υγιές συναίσθημα, συχνά προσπαθούμε να το καταπιέσουμε αφού εκδηλώνεται συνήθως με άσχημο τρόπο. Έχει διάφορες μορφές και μπορεί να οδηγήσει σε βίαιη – καταστροφική συμπεριφορά! Φυσικά, καταπιέζοντας επανειλημμένα το θυμό που μας προκαλεί κάτι, βλάπτουμε πολύ περισσότερο τον εαυτό μας! Είναι φύσει αδύνατο να καταπιέζουμε τα «αρνητικά» συναισθήματά μας για όσο ζούμε. Φανταστείτε μια χειροβομβίδα δίχως περόνη, έτοιμη ανά πάσα στιγμή να εκραγεί! Έτσι θα μοιάζουμε.

Οι συνέπειες είναι βλαβερές τόσο σωματικά (έλκος, υπέρταση, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και άλλα)  όσο και ψυχολογικά (κατάθλιψη, ψυχαναγκαστικές τάσεις και βίαιη συμπεριφορά). Πώς όμως θα απαλλαγούμε από τον παράγοντα Χ; Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσπαθούμε να αναγνωρίσουμε από πριν σημάδια που προ εκδηλώνουν το θυμό μας ώστε να είμαστε σε θέση αργότερα να τον διαχειριστούμε πιο εύκολα. Είναι απολύτως φυσιολογικό να θυμώνουμε. Τι κάνουμε όμως όταν αυτό συμβαίνει κατά την διάρκεια της προπόνησής μας ή ενός αγώνα;

Το τρέξιμο αποτελεί μια πτυχή της καθημερινότητάς μας, συχνά μάλιστα σε βαθμό που σπαταλάμε γι’ αυτό αρκετές ώρες της ημέρας. Θα αναφερθώ παρακάτω σε μερικές συμβουλές, γενικότερα για τη διαχείριση του θυμού, και έπειτα θα προσπαθήσω να τις προσαρμόσω στα δρομικά δεδομένα. Τα αίτια που μπορεί να πυροδοτήσουν το θυμό μας είναι πραγματικά άπειρα!

- Προσπάθησε να μετρήσεις ως το 10. Ναι! Αυτή η παλιά συνταγή αρκετές φορές αποδεικνύεται πανάκεια αν και υπάρχει μια μικρή παγίδα. Για να το καταφέρεις πρέπει να απομονώσεις τις σκέψεις σου και να συγκεντρωθείς πραγματικά στο μέτρημα των αριθμών. Και επειδή το 10 έρχεται μερικές φορές γρήγορα, θα σε συμβούλευα να μετρήσεις μέχρι να ηρεμήσεις!

- Αντιμετώπισε αυτό που σε θυμώνει με χιούμορ. Ειλικρινά, χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια να καταφέρεις να κάνεις αυτού του είδους τη συναισθηματική μετάβαση! Ίσως είναι πιο εύκολο σε ανθρώπους οι οποίοι έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες κατ’ αυτόν τον τρόπο στη ζωή τους. Οι υπόλοιποι, απλά χρειαζόμαστε αρκετή εξάσκηση.  

- Εστίασε στην λύση του προβλήματος και όχι στο ίδιο το πρόβλημα που όπως φαίνεται προκαλεί θυμό και ένταση. Το κόλπο είναι να προσπαθήσουμε να απομακρύνουμε τη σκέψη μας από το αίτιο που μας θυμώνει.

- Ζύγισε στο μυαλό σου τις συνέπειες που ενδέχεται να υπάρξουν αν θυμώσεις καθώς  και το αποτέλεσμα που επιθυμείς. Νομίζω πως είναι σαφές προς τα πού θα γύρει η πλάστιγγα.

- Τσίμπα ένα σνακ ή ξεκουράσου λίγο. Πολλές φορές η πείνα και η κούραση μας δημιουργούν αρκετή ένταση χωρίς να το υποψιαστούμε. Το καταλαβαίνουμε μόνο όταν είναι πολύ αργά, δηλαδή αφού έχουμε θυμώσει!  

- Προσπάθησε να αποφύγεις νωρίτερα πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις που ενδεχομένως να σου προκαλέσουν οργή! Άλλωστε είναι γνωστό πως η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη!

Ας προσπαθήσουμε, τώρα να δούμε πώς αποτυπώνονται όλα τα παραπάνω στη δρομική μας ζωή. Το παράδειγμα που ακολουθεί είναι προσωπική εμπειρία που δυστυχώς δεν είχε την επιθυμητή έκβαση.

Κάνοντας πάντα αυτό που μας αρέσει, δηλαδή το τρέξιμο, έφτασε η ώρα να τρέξουμε σε έναν μεγάλο ultra αγώνα βουνού, ο οποίος αποτελεί και αγώνα - στόχο. Όλα πηγαίνουν κατ’ ευχή! Νιώθουμε ξεκούραστοι και προετοιμασμένοι απόλυτα ώστε να αποδώσουμε στο μέγιστο βαθμό! Φοράμε τα κατάλληλα ρούχα και παπούτσια και έχουμε μαζί μας οτιδήποτε πιστεύουμε ότι θα χρειαστούμε κατά τη διάρκεια του αγώνα όπως ρούχα, φαγητό, τζέλ, ηλεκτρολύτες και άλλα. Ο αγώνας ξεκινάει με τους καλύτερους οιωνούς, αφού ο ενθουσιασμός μας ωθεί να τρέξουμε γρηγορότερα απ’ ότι συνήθως, χωρίς κομπιάσματα στην αναπνοή και έχοντας βγάλει φτερά στα πόδια. Το ένα χιλιόμετρο διαδέχεται το άλλο και πριν καλά το καταλάβουμε έχουμε ήδη ολοκληρώσει έναν μαραθώνιο βουνού και συνεχίζουμε. Μπορεί ο τερματισμός να είναι μακριά ακόμα αλλά όπως είπαμε «πετάμε». Και ξαφνικά ο κύριος Μέρφυ αποφασίζει να μας διδάξει τους νόμους και τη φιλοσοφία του. Όταν όλα πάνε καλά, κάτι θα πάει στραβά! Και όταν όλα πάνε στραβά, να ξέρεις πως θα πάνε και χειρότερα!

Περνάμε από το χειρότερο κομμάτι του αγώνα! Είναι ήδη μεσημέρι και σαν να μην φτάνει ο καυτός καλοκαιρινός ήλιος, που μας  ζαλίζει, παντού γύρω μας αναδύεται μια μυρωδιά φρέσκιας κοπριάς. Η διαδρομή περνούσε από χωματόδρομο, όπου αριστερά και δεξιά σύχναζαν πολλές χαριτωμένες αγελάδες, και όπως είναι φυσικό αφόδευαν εκεί κοντά. Μη με παρεξηγήσετε, από χωριό είμαι και εγώ, αλλά εκείνη την ώρα με τόση ζέστη, και έχοντας διανύσει αρκετά και δύσκολα χιλιόμετρα, η μυρωδιά της κοπριάς ήταν απλά ανυπόφορη! «Από εδώ ήταν ανάγκη να περνάει ο αγώνας @$*&#@;!». Και κάπως έτσι νευριάζουμε. Με τέτοια ανόητα πράγματα. Και επειδή είπαμε νωρίτερα πως όταν κάτι πάει στραβά θα πάει και χειρότερα σύμφωνα με τον Μέρφυ, μετά από λίγο χανόμαστε! Και χανόμαστε για τα καλά. Σημάδια πουθενά, σήμα δεν έχουμε στο κινητό, gps δεν κουβαλάμε μαζί μας και δεν περνάει γρήγορα κάποιος συναθλητής ώστε να μας βοηθήσει. Με λίγα λόγια ετοιμαζόμαστε να γυρίσουμε νέο επεισόδιο στους «Επιζήσαντες».

 
Ας προχωρήσουμε τώρα παρακάτω για να δούμε πώς πρέπει να αντιδράσουμε. Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου είμαστε σωματικά κουρασμένοι, δίχως βραδινό ύπνο, πεινάμε και διψάμε. Η ψυχολογία μας έχει πέσει στα Τάρταρα, αφού νιώθουμε πως είμαστε σε κατάσταση ανάγκης, χωρίς τρόπο επικοινωνίας και χάνοντας όλο το χρόνο που κερδίσαμε μέχρι εκείνη τη στιγμή του αγώνα. Το μυαλό μας παλεύει να διατηρήσει την ισορροπία μέσα μας και παράλληλα να δώσει εντολές στον οργανισμό μας ώστε να ξεπεράσουμε τα παραπάνω με το μικρότερο δυνατό κόστος. Θέλουμε να φωνάξουμε και να βρίσουμε τόσο πολύ τα πάντα που υπάρχουν γύρω μας, πιστεύοντας ότι έτσι θα διορθωθούν όλα. Μπορεί να ακούγομαι υπερβολικός αλλά αν το καλοσκεφτείτε ένας ultra αγώνας βουνού είναι μια υπερβολή!

Αντί, λοιπόν, να ουρλιάζουμε σαν πρωτόγονοι προσπαθούμε αρχικά να ηρεμήσουμε. Καθόμαστε κάπου και παίρνουμε βαθιές ανάσες, που ίσως μυρίζουν και φρέσκια κοπριά. Αν θέλουμε ξεκινάμε και το μέτρημα μέχρι, όπως είπαμε πιο πάνω, να ηρεμήσουμε. Το περισσότερο οξυγόνο που λαμβάνουμε, ανασαίνοντας με αυτόν τον τρόπο, αιματώνει καλύτερα τον εγκέφαλο και μας βοηθάει να σκεφτούμε λογικότερα και ξεκάθαρα. Καλό είναι όσο καθόμαστε να τσιμπήσουμε κάτι και να πιούμε λίγο από το ισοτονικό ή το νερό μας ώστε να απαλλάξουμε το μυαλό μας από το αίσθημα της πείνας και της δίψας, για να μπορέσει αυτό με τη σειρά του  να στραφεί στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε και που προ ολίγου μας είχε κάνει έξαλλους! Το μπόνους που κερδίζουμε μέχρι στιγμής είναι πως απολαμβάνουμε ένα μίνι γεύμα, χαλαρώνοντας, και όχι κατά τη διάρκεια που τρέχουμε. Η διάθεσή μας έχει ήδη αρχίσει να φτιάχνει και είναι θέμα χρόνου πάλι να ξεκινήσουμε.

Όντας πιο ήρεμοι, μπορούμε τώρα να σκεφτούμε ότι δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση να εγκαταλείψουμε. Σωστά! Όμως τι γίνεται με τον χαμένο χρόνο και όλους αυτούς του δρομείς που μας έχουν περάσει ως τώρα; Ξανανευριάζουμε; Όχι φυσικά, αφού υπάρχουν πάρα πολλές επιλογές για να διαλέξουμε ώστε να ξεπεράσουμε αυτό το ζήτημα. Αρχικά μπορούμε να υποσχεθούμε στον εαυτό μας ότι θα ξεκινήσουμε πάλι αλλά αυτή τη φορά θα τρέξουμε γρηγορότερα, δυνατότερα και πιο προσεκτικά και θα κάνουμε την προσωπική μας υπέρβαση προσπαθώντας να καλύψουμε τον χαμένο χρόνο. Μπορούμε να ξαναμπούμε στον αγώνα, όμως αυτή τη φορά να ακολουθήσουμε άλλους δρομείς, να γνωρίσουμε νέους ανθρώπους  και να τους βοηθήσουμε στη δική τους υπέρβαση! Τέτοιου είδους γνωριμίες, υπό αυτές τις δύσκολες συνθήκες, χτίζουν τα πιο γερά θεμέλια για μεγάλες φιλίες! Επίσης, έχουμε τη δυνατότητα να ξεκινήσουμε πάλι να τρέχουμε αλλά αυτή τη φορά να πάμε πιο χαλαρά, να απολαύσουμε το τοπίο και να μάθουμε καλύτερα τη διαδρομή, διότι εννοείται πως του χρόνου θα επιστρέψουμε ζητώντας εκδίκηση από το βουνό. Ότι κι αν αποφασίσουμε, είναι πάρα πολύ σημαντικό να ορίσουμε ένα νέο στόχο! Αυτός θα κρατάει τις σκέψεις μας απασχολημένες και ήρεμες, μακριά από πιθανές εντάσεις.   

Τέλος, πριν ξεκινήσουμε πάλι, αυτή τη φορά πηγαίνοντας προς τη σωστή κατεύθυνση, ας σκεφτούμε ότι όλα αυτά που μόλις περάσαμε θα αποτελούν μιας πρώτης τάξεως ιστορία για να λέμε αργότερα στην οικογένεια και τους φίλους μας, οι οποίοι κατά πάσα πιθανότητα θα γελάνε, καθώς την διηγούμαστε, και μαζί με αυτούς θα γελάμε και εμείς!

Φύγαμε, λοιπόν για τον τερματισμό! Αρκετά καθίσαμε…

Λεζπουρίδης Θεοχάρης