Επτά ώρες και τέσσερα λεπτά ήταν αρκετά για τον Ueli Steck να σκαρφαλώσει τις 3 διάσημες βορινές των Άλπεων: Eiger, Matterhorn και Grandes Jorasses. Το έκανε σε χρόνο ρεκόρ, σόλο. Το όραμα του Ueli Steck έπειτα ήταν να μεταφέρει την ιδέα αυτή στα Ιμαλάια και στις διάσημες οκτάρες κορυφές τους. Τα Gasherbrum II (8035μ), Makalu (8463μ), Shisha Pangma (8027μ), Cho Oyu (8201μm) και Everest (8848μ) τον έφεραν στα όρια του, όρια τα οποία κατάφερε να πάει ένα βήμα παραπάνω. Χάρις στην επίμονη και σοβαρή προπόνηση αλλά και στο απίστευτο κουράγιο του, έκανε κορφή σε όλες αυτές, κάποιες σε τεχνικές διαδρομές, αλλά όλες χωρίς συμπληρωματικό οξυγόνο και βεβαίως…μόνος!

Έτσι η αρχική ερώτηση παραμένει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι είναι ένας κορυφαίος αθλητής αλλά και άνθρωπος του βουνού συνάμα. Η ζωή του συνάδει με τα project τα οποία καταστρώνει χρόνο με τον χρόνο. Προπονείται συστηματικά, προσεκτικά και με κάθε λεπτομέρεια. Έχει αυστηρό προπονητικό πρόγραμμα, καταρτισμένο από έμπειρο προπονητή και φυσιοθεραπευτή. Με τον διατροφολόγο του, ελέγχει και ρυθμίζει ανάλογα το βάρος καθώς και την διατροφή του. Αναλόγως με το αν έπεται μία αποστολή ή ένα σκαρφάλωμα ορθοπλαγιάς, μετατρέπει την προπόνησή του ανάλογα. Άρα λοιπόν, δεν έχουν άδικο όσοι τον έχουν χαρακτηρίσει με ως «The Swiss Machine»!

Μιλήσαμε με τον κορυφαίο αυτόν αθλητή και μας είπε μερικά πολύ ενδιαφέροντα πράγματα!

[Advendure]: Θυμάμαι μία πολύ σπουδαία δήλωση που είχες κάνει πριν μερικούς μήνες στο περιοδικό Rock & Ice: “Μπορείς να φανταστείς τι θα μπορούσα να κάνω αν είχα την φυσική κατάσταση του Kilian Jornet?”. Λαμβάνοντας υπόψη αυτή την δήλωση αλλά και την εξάπλωση που έχουν οι αναβάσεις ταχύτητας, θεωρείς ότι η επόμενη γενιά speed climbers θα προέλθουν από τον χώρο της αντοχής και υπεραντοχής βουνού ή από τον κόσμο της ορειβασίας και αναρρίχησης? Είναι πιο εύκολο για ένα δρομέα βουνού με καλή φυσική κατάσταση να αποκτήσει τεχνικές ορειβατικές γνώσεις ή για έναν ορειβάτη/αναρριχητή να αποκτήσει την φυσική κατάσταση που απαιτείται για να κάνει ένα ρεκόρ στο speed climbing;

[Ueli Steck]: Για να ξεχωρίσεις στο speed climbing θεωρώ ότι είναι πιο δύσκολο να αποκτήσεις την φυσική κατάσταση που απαιτείται. Πιστεύω ότι έχω να δώσω πολύ παραπάνω σε αυτό. Πάνω σε αυτό σκεπτικό έκανα την δήλωση αυτή τότε. Για να απαντήσω λοιπόν στην ερώτησή σου, αν ένας top αθλητής βουνού εξοικειωθεί με τις τεχνικές αναρρίχησης και αποκτήσει και την απαραίτητη ψυχολογία (μην ξεχνάμε, μιλάμε για ορειβασία με αντικειμενικούς κινδύνους…), τότε μπορεί να σταθεί με αξιώσεις στο speed climbing.

[Advendure]: H προπόνησή σου αποτελείται και από τρέξιμο/αντοχή και από ορειβασία. Το προπονητικό σου πρόγραμμα βασίζεται κατά κάποιο τρόπο από τον επόμενο στόχο κάθε χρόνο; Εννοώ, μεταβάλεις ποσοστιαία την προπόνησή σου ανάμεσα σε τρέξιμο και ορειβασία αναλόγως της τεχνικής δυσκολίας του επόμενου στόχου που έχεις; Για παράδειγμα μία ανάβαση στο Έβερεστ σε σχέση με κάτι πιο τεχνικό όπως είναι οι βορινές των Άλπεων.

[Ueli Steck]: Αυτό που είναι σίγουρο, είναι ότι δουλεύω περισσότερο πάνω στην αντοχή μου. Προφανώς, επειδή έχω παρελθόν ορειβατικό/αλπινιστικό δεν χρειάζεται να επικεντρωθώ πια τόσο πολύ στο να αναπτύξω τις ορειβατικές μου ικανότητες. Έχω φτάσει στο επίπεδο να μην χρειάζομαι ιδιαίτερη προπόνηση για να σκαρφαλώσω στο Eiger για παράδειγμα. Μπορώ να στείλω 8b γραμμές μόνο με την ελάχιστη αντίστοιχη προπόνηση. Έτσι λοιπόν έχω επικεντρωθεί στο να βελτιώσω την ταχύτητα και την αντοχή μου.

[Advendure]: Ποιο είναι το μυστικό σου για να καταφέρεις να ανταπεξέλθεις στην έλλειψη οξυγόνου που παρατηρείται στα μεγάλα υψόμετρα (πχ 8.000μ) κατά την διάρκεια των αναβάσεων ταχύτητας που πραγματοποιείς; Θα ήταν πραγματικά ενδιαφέρον να μας πεις πως ανταπεξέρχεσαι αυτών των συνθηκών. Είναι για παράδειγμα το τρέξιμο σε μεγάλα υψόμετρα μια πιθανή λύση;

[Ueli Steck]: Το μυστικό μου είναι ξεκάθαρα η πολύ φυσική μου κατάσταση. Για να το καταφέρω αυτό προφανώς το τρέξιμο στο βουνό και ιδιαίτερα σε μεγάλα υψόμετρα προετοιμάζει το σώμα μου για αυτό που πρόκειται να επακολουθήσει. Βέβαια το τρέξιμο στο βουνό έχει και συνέπειες στο σώμα, και μιας και έχω φτάσει 36 χρονών πρέπει να είμαι πολύ προσεκτικός!

[Advendure]: To παρατσούκλι σου είναι «The Swiss Machine (η Ελβετική Μηχανή)», κάτι που προήλθε από την ακρίβεια των κινήσεών σου κατά την διάρκεια των αναβάσεων ταχύτητας που επιχειρείς. Το τρέξιμο υπεραποστάσεων και η ορειβασία στο επίπεδο που την κάνεις εσύ, έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την μοναχικότητα, και στην προπόνηση και στην διάρκεια της «αγωνιστικής» προσπάθειας. Παρόλα αυτά, η ακρίβεια στην κίνηση είναι κάτι που μόνο η αναρρίχηση απαιτεί και οι πιθανότητες ατυχήματος λόγω λανθασμένης κίνησης είναι απείρως μεγαλύτερες από ότι στο τρέξιμο. Από ψυχολογικής σκοπιάς, πως καταφέρνεις να ανταπεξέλθεις; Υπάρχουν περιπτώσεις που δίνεις το 100% της προσπάθειας ή αφήνεις πάντα ένα περιθώριο για αυτόν τον λόγο;

[Ueli Steck]: Ποτέ και σε καμία περίπτωση δεν δίνω το 100% όταν σκαρφαλώνω ιδιαίτερα τεχνικά κομμάτια. Δεν είμαι τρελός! Εκείνη είναι η στιγμή που πρέπει να φερθείς έξυπνα. Σίγουρα θα υπάρξουν στιγμές κατά τις οποίες θα κινηθείς στα όριά σου. Αν όμως υπερβάλλεις, αργά ή γρήγορα θα καταλάβεις ότι το έχεις παρακάνει και η κατάληξη μπορεί να είναι τραγική!

[Advendure]: Ποιο θεωρείς ότι είναι το μεγαλύτερό σου επίτευγμα ως σήμερα; Από την άλλη μεριά, έχει υπάρξει κάποια ιδιαίτερη στιγμή κατά την οποία έχεις αισθανθεί πραγματικό κίνδυνο ή την αίσθηση ότι τα πράγματα είναι εκτός ελέγχου;

[Ueli Steck]: Δεν είμαι οπαδούς του υπερθετικού βαθμού σε καμία έκφανση της ζωής μου. Δεν υπάρχει κάτι στο οποίο μπορώ να αναφερθώ σαν «μεγαλύτερο επίτευγμα». Κάθε σκαρφάλωμα, κάθε ανάβαση είναι ένα μόνο κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ. Δύσκολο να πει κανείς. Από την άλλη, δεν υπάρχουν πολλοί που μπορούν να ισχυριστούν ότι έχουν σκαρφαλώσει ελεύθερα την El Capitan (δύο φορές!) ή το Everest χωρίς οξυγόνο ή την βορινή του Eiger κάτω από 3 ώρες… Παρόλα αυτά θα μπορούσα να χρησιμοποιήσω την λέξη «άγριες» για να περιγράψω την solo, on sight γρήγορη ανάβαση στην Grandes Jorasses και στο  Shisha Pangma. Αυτά τα σκαρφαλώματα ήταν εισιτήριο χωρίς επιστροφή!

[Advendure]: Το speed climbing δεν έχει να κάνει με ανταγωνισμό, τουλάχιστον όσον αφορά τα στενά πλαίσια που έχει ένας αγώνας τρεξίματος για παράδειγμα, αλλά είναι περισσότερο μια πιο εσωτερική διαδικασία για τον αθλητή που έχει να ξεπεράσει τον εαυτό του και να αντιμετωπίσει την πρόκληση του να κάνει κάτι που δεν έχει ξανακάνει κανείς. Υπάρχει κάποιο τίμημα για αυτό; Όταν επιστρέφεις από μια τέτοια επιτυχία, τι είναι αυτό που σε οδηγεί να δοκιμάσεις κάτι πιο δύσκολο την επόμενη φορά; Τι παραμένει ως επιβράβευση;

[Ueli Steck]: Δεν νομίζω ότι υπάρχει πραγματική επιβράβευση.  Είναι θαυμάσιο να έχεις όνειρα στην ζωή σου και να προσπαθείς σκληρά για να τα κάνεις πραγματικότητα.

[Advendure]: Πιστεύεις ότι η νέα πρόκληση στην ορειβασία είναι οι αναβάσεις ταχύτητας σε οκτάρες σε αλπικό στυλ από διαδρομές υψηλής τεχνικής δυσκολίας; Φήμες λένε ότι οι στόχοι σου για το 2013 έχουν να κάνουν με το Νεπάλ, έτσι αναρωτιόμαστε αν σχετίζονται με κάποια τέτοια μεγάλη πρόκληση.

[Ueli Steck]: Θεωρώ ότι οι αναβάσεις ταχύτητας σε νορμάλ διαδρομές  δεν ενέχουν το στοιχείο της πρόκλησης πια. Δεν είναι αυτό που ψάχνω. Επίσης πιστεύω ότι το να ανέβει κάποιος γρήγορα το Έβερεστ από την κανονική διαδρομή είναι απλά μάρκετινγκ και προβολή. Υπάρχουν πραγματικές προκλήσεις εκεί πέρα, προκλήσεις στις οποίες η απόδοση παίζει τον κύριο ρόλο. Πρόκληση δεν είναι να φτάσει στην κορυφή, ας πούμε, σε 16 ή 16,5 ώρες, το θέμα είναι πως θα φτάσεις μέχρι εκεί. Ξέρουμε ότι ο οργανισμός δεν μπορεί να επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα πάνω από τα 8.000 μέτρα, στην επονομαζόμενη «Ζώνη του Θανάτου». Έτσι, ασχέτως του τι project θα επιχειρήσεις, το μυστικό είναι να κινηθείς γρήγορα…

[Advendure]: Στις μέρες μας βλέπουμε μία τάση και στην ορειβασία και στο ορεινό τρέξιμο που ονομάζεται Fastest Known Times – FKTs, τάση που φέρνει τα δύο διαφορετικά αυτά  –ως ένα σημείο- αθλήματα, προς την ίδια κατεύθυνση. Πιστεύεις ότι μπορούν να έχουν ένα κοινό μέλλον στις επόμενες δεκαετίες; Θεωρείς ότι υπάρχει περίπτωση στο μέλλον να δούμε οργανωμένα FKTs σε μεγάλα βουνά με σταθερά σχοινιά (ή κάτι τέτοιο) για 10-20 έμπειρους ορειβάτες/δρομείς; Ίσως ακούγεται λίγο φαντασία όλο αυτό, αλλά μήπως έχει περάσει καθόλου από το μυαλό σου;

[Ueli Steck]: Δεν πρέπει να ακολουθήσουμε έναν τέτοιο δρόμο. Τρέχοντας ή σκαρφαλώνοντας με σταθερά σχοινιά είναι ένα βήμα πίσω για τον αλπινισμό.

[Advendure]: Πες μας λίγο για τις προσωπικότητες που σε έχουν επηρεάσει και με ποιόν τρόπο έχει γίνει αυτό.

[Ueli Steck]: Ο Walter Bonnati είναι ο μεγαλύτερός μου ήρωας. Επίσης ο Reinhold Messner με έχει εμπνεύσει πάρα πολύ. Είχε νέες ιδεες και πάντα αναζητούσε τρόπους για να πιέζει τον εαυτό του στα όρια!

[Advendure]: Τι πιστεύεις για την εμπορευματοποιημένη ορειβασία; Γιατί πρέπει όλοι να πάνε στο Έβερεστ; Δεδομένου ότι το Νεπάλ και οι γύρω περιοχές αναζητούν απεγνωσμένα πόρους για να επιζήσουν από τις άδειες ανάβασης στα βουνά τους, πιστεύεις ότι υπάρχει ελπίδα στο μέλλον να περιοριστεί αυτή η κατάσταση ή έχουμε χάσει κάθε ελπίδα. Θα παραμείνει το Έβερεστ στην ιστορία σαν μνημείο ανθρώπινης ματαιοδοξίας;

[Ueli Steck]: Ξέρεις, θα ήθελα να επικεντρωθώ στην καλή πλευρά αυτού που μόλις ονόμασες «εμπορευματοποιημένη ορειβασία». Υπάρχουν χιλιάδες Νεπαλέζοι που ζουν από αυτή την δουλειά, οδηγοί, σέρπα, μάγειρες κλπ. Από την άλλη πρέπει να πούμε και μια αλήθεια. Το να ανέβεις το Έβερεστ με οξυγόνο, σταθερά σχοινιά και ένα σωρό σέρπα να σου κουβαλάνε τα πράγματα δεν είναι αξιόλογη ορειβασία. Αν θέλουμε να είμαστε τίμιοι, δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι αυτό είναι πρόκληση πια! Το Έβερεστ δεν είναι τεχνικό βουνό, αρκεί ένα ζευγάρι μπατόν για να το ανέβεις. Η δυσκολία του έγκειται στην μικρή περιεκτικότητα του οξυγόνου λόγω υψομέτρου. Αν λοιπόν, χρησιμοποιήσεις οξυγόνο τότε, δεν μένει καμία δυσκολία και ένας μέτριος ορειβάτης με πολλά λεφτά μπορεί να ανέβει στην κορυφή με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Αυτοί όμως είναι οι άνθρωποι που φέρνουν δουλειά στο Νεπάλ και συντηρούν μια ολόκληρη κοινωνία άρα δεν μπορούμε παρά να το θεωρήσουμε ΟΚ!

Ερωτήσεις: Δ.Τρουπής, Λ.Ρήγος
Πρόλογος-επιμέλεια: Τ.Τσογκαράκης
Φωτο: © Jonathan Griffit