Ας ξετυλίξουμε το κουβάρι αυτής της απίθανης ιστορίας από την αρχή. Ο Shizō Kanakuri γεννήθηκε στις 20 Αυγούστου του 1891 στην Ιαπωνία. Ήταν ένας από τους δύο πρώτους Ιάπωνες αθλητές που προκρίθηκαν σε Ολυμπιακούς Αγώνες, μαζί με τον σπρίντερ Yahiko Mishima.

Η συμμετοχή του στη Στοκχόλμη το 1912 είχε από την αρχή ένα στοιχείο μεγάλης δυσκολίας μιας και το ταξίδι του για να φτάσει στην Σκανδιναβική χώρα διήρκησε 18 ολόκληρες ημέρες, ξεκινώντας με πλοίο και μετά με τον Υπερσιβηρικό Σιδηρόδρομο. Και όταν τελικά έφτασε στη Στοκχόλμη, χρειάστηκε πέντε ημέρες ξεκούρασης προκειμένου να μπορέσει να αγωνιστεί. Επιπρόσθετα, τα φαγητά που προσέφεραν οι διοργανωτές στους αθλητές ήταν πολύ μακριά από τον Ιαπωνικό τρόπο διατροφής και αυτό τον εξάντλησε ακόμη περισσότερο.

Ο Shizō Kanakuri πριν την εκκίνηση του Ολυμπιακού Μαραθωνίου της Στοκχόλμης το 1912!

Ο μαραθώνιος της 14ης Ιουλίου 1912 ήταν ένας πολύ δύσκολος αγώνας λόγω πολύ υψηλών θερμοκρασιών, με θερμοκρασίες που έφταναν κατά τη διάρκεια του τους 32-34°C υπό σκιά.

Οι συνέπειες καταστροφικές για τους μαραθωνοδρόμους, αφού από τους 68 αθλητές που ξεκίνησαν, οι περισσότεροι δεν κατάφεραν να φτάσουν στον τερματισμό.

Για τον Kanakuri ο αγώνας τελείωσε περίπου μετά από 30 χιλιόμετρα. Η ζέστη και η εξάντληση τον είχαν καταβάλει πολύ. Βρήκε ένα σπίτι κοντά στη διαδρομή και ζήτησε ένα ποτήρι νερό (κατά μια εκδοχή, κατά μια άλλη πήγε σε ένα σπίτι όπου γινόταν ένα πάρτυ στον κήπο και έπινε πορτοκαλάδα για μια ώρα πριν αποκοιμηθεί). Οι κάτοικοι τον φιλοξένησαν και ο εξαντλημένος Ιάπωνας ξάπλωσε σε έναν καναπέ να ξεκουραστεί και αποκοιμήθηκε. Όταν ξύπνησε, είχε πλέον ξημερώσει η επόμενη ημέρα.

Με την Ιαπωνική κουλτούρα αισθάνθηκε πολύ ντροπιασμένος. Αντί να επιστρέψει στον αγώνα ή να ενημερώσει τους διοργανωτές, ο Kanakuri, έφυγε τελικά αμέσως από τη Σουηδία και επέστρεψε στην Ιαπωνία. Επισήμως, στα αποτελέσματα των Ολυμπιακών Αγώνων του 1912 καταγράφηκε ως DNF.

Η ιστορία όμως πήρε μια απρόσμενη τροπή. Ο αστικός μύθος στην δημοφιλή εκδοχή της ιστορίας λέει ότι ο Kanakuri “εξαφανίστηκε” από τον Ολυμπιακό μαραθώνιο και οι Σουηδοί τον αναζητούσαν για δεκαετίες. Η πραγματικότητα βέβαια είναι λίγο διαφορετική αλλά το ίδιο συναρπαστική.

Ο Kanakuri επέστρεψε στην Ιαπωνία και συνέχισε τη ζωή του. Μάλιστα, όχι μόνο δεν εγκατέλειψε το τρέξιμο, αλλά έγινε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες για την ανάπτυξη των μεγάλων αποστάσεων στη χώρα του. Και ξέρουμε τι σημαίνει ο μαραθώνιος δρόμος για τους Ιάπωνες.

Συμμετείχε μάλιστα ξανά στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1920 στην Αμβέρσα, όπου τερμάτισε 16ος στον μαραθώνιο, και στους Ολυμπιακούς του 1924 στο Παρίσι, όπου εγκατέλειψε περίπου στο 32ο χιλιόμετρο.

Παράλληλα, εργάστηκε ως εκπαιδευτικός, προώθησε το τρέξιμο στις νεότερες γενιές και συνέβαλε στην ανάπτυξη του αθλητισμού στην χώρα του ανατέλλοντος ηλίου. Ήταν επίσης από τους ανθρώπους που συνδέθηκαν με την ανάπτυξη του περίφημου Hakone Ekiden, ενώ ασχολήθηκε ακόμη και με την εξέλιξη των παπουτσιών τρεξίματος στην Ιαπωνία.

Έμεινε λοιπόν γνωστός ως ο “Πατέρας του Μαραθωνίου” της Ιαπωνίας.

Το 1967 όμως ήρθε η στιγμή που έκανε την ιστορία του πραγματικά μοναδική. Ο Kanakuri ήταν πλέον 76 ετών. Καλεσμένος από τους Σουηδούς επέστρεψε στη Στοκχόλμη και 54 χρόνια μετά την ημέρα που είχε εγκαταλείψει τον Ολυμπιακό μαραθώνιο, πήγε ξανά στο στάδιο.

Αυτή τη φορά όμως δεν σταμάτησε. Έτρεξε τα τελευταία μέτρα της διαδρομής και πέρασε τη γραμμή του τερματισμού.

Το αποτέλεσμα; Ο επίσημος καταγεγραμμένος χρόνος του, με βάση αυτή την ιδιότυπη “ολοκλήρωση” του αγώνα, διαμορφώθηκε σε 54 χρόνια, 8 μήνες, 6 ημέρες, 5 ώρες, 32 λεπτά και 20,3 δευτερόλεπτα!

Ο 76χρονος Kanakuri τερματίζει το 1967, 54 χρόνια μετά την ημέρα που είχε εγκαταλείψει τον Ολυμπιακό μαραθώνιο!

Ουσιαστικά, ο Kanakuri κατέχει τον πιο αργό χρόνο τερματισμού στην ιστορία του Ολυμπιακού μαραθωνίου, ένα ρεκόρ που αντίθετα με όλα τα υπόλοιπα είναι μάλλον απίθανο να καταρριφθεί.

Πολύ ενδιαφέρον σε αυτή την ιστορία είναι το πως μια αποτυχία – και μάλιστα μεγάλη - οδήγησε σε μια ζωή αφιερωμένη στο τρέξιμο. Ο Kanakuri δεν έζησε 54 χρόνια ως “ο άνθρωπος που εγκατέλειψε έναν Ολυμπιακό μαραθώνιο”, αλλά αφοσιώθηκε σε αυτό που αγαπούσε πολύ .. το τρέξιμο. Μετά την απογοήτευση του 1912, βελτίωσε σημαντικά τις επιδόσεις του, έτρεξε ξανά σε Ολυμπιακούς Αγώνες, εκπαίδευσε νέους αθλητές και συνέβαλε αποφασιστικά στην οικοδόμηση της ιαπωνικής κουλτούρας των μεγάλων αποστάσεων.

Και όταν, σε ηλικία 76 ετών, γύρισε στη Στοκχόλμη, δεν επέστρεψε για να σβήσει μια αποτυχία που του στοίχειωνε το παρελθόν. Επέστρεψε για να ολοκληρώσει κάτι που είχε αφήσει στη μέση.

Ο Shizō Kanakuri πέθανε το 1983, σε ηλικία 92 ετών. Έμεινε στην ιστορία όχι μόνο ως ο άνθρωπος με τον πιο απίθανο χρόνο τερματισμού σε Ολυμπιακό μαραθώνιο, αλλά κυρίως ως ένας από τους ανθρώπους που βοήθησαν να γεννηθεί η μεγάλη παράδοση των Ιαπώνων στις μεγάλες αποστάσεις.

Μια ζωή σαν παραμύθι …

Δημήτρης Τρουπής

Photos copyright: Σουηδικά Εθνικά Αρχεία, Riksidrottsmuseum